ضرورت اجرای منتورینگ برای کارآفرینان

یکی از دلایل اصلی شکست کسب و کارهای جدید،  فقدان تجربه و شایستگی های لازم در برخی از کارآفرینان است. محققان به این نتیجه رسیده اند که افزایش همه جانبه ی دانش و توانمندی های کارآفرین در سال های اولیه ی شروع کسب وکار عاملی مهم در نجات کسب وکار وی می باشد . بنابراین برای کسانی که کسب و کار جدیدی را شروع می کنند، حمایت منتور فرصتی جهت رشد و توسعه دانش، ارتقای دستاوردهای یادگیری و مهارت های مختلف در زمینه های گوناگون فراهم می کند . براساس تحقیقات انجام شده در این زمینه، منتور می تواند دارایی با ارزش و منبعی از تجربه و تخصص و پشتیبانی برای کارآفرینان در راه اندازی کسب و کارهای جدید درشتابدهنده ها باشد. بنابراین کارآفرینان نوپا  می توانند از زمان تصمیم به راه اندازی  تا ایجاد کسب و کار از وجود منتور بهره مند شود ، چرا که  اولا منتور با انجام حمایتهای لازم به کار آفرینان کمک می کند تا  سطح شناختی و عاطفی خود، توانایی شناسایی فرصت ها و ایجاد چشم اندازی منسجم از پروژه کسب و کار خود را توسعه بدهند. ثانیا، منتورها همچنین به ارائه گزینه های جدید برای کسب وکار کارآفرینان نوپا کمک می کنند. از آنجایی که شروع یک کسب و کار جدید مسیری مملو از موانع است، بسیاری از کارآفرینان نوپا در ابتدای راه اندازی کسب و کار خود را رها می کنند. بنابراین به منظور افزایش شانس موفقیت کارآفرینان نوپا بایستی توانمندی ها و شایستگی های لازم را در آنها از طریق بهره گیری از یک و یا گروهی از منتورها ایجاد نمود. اما تا کنون  درباره ی نقش منتور در کمک و راهنمایی کارآفرینان نوپا تحقیقات اندکی انجام شده و اطلاعات کمی در این زمینه وجود دارد. لذا به نقش های منتور در این مقاله می پردازیم.

تعاریف منتورینگ از دیدگاه های مختلف

از دیدگاه پرسیل و همکاران(2015) منتورینگ رابطه ای تغییر دهنده در زندگی است که الهام بخش رشد، یادگیری و توسعه دوجانبه است. در تعریف دیگری استیوارت (2011) منتورینگ را هنگامی می داند که فردی با تجربه، به یک فرد کم تجربه کمک می کند تا یادگرفته و رشد نماید. همچنین موری(1991) منتورینگ را نوعی انطباق و برقراری ارتباط میان افراد با تجربه و ماهر با افراد کم تجربه یا فاقد تجربه می داند که به واسطه ی آن بر اهداف معینی توافق می شود تا فرد کم تجربه از فرد ماهر دانش و مهارت لازم را فرا بگیرد ، رشد کند و شایستگی های خاص خود را توسعه دهد. از دیدگاه کرام(1985)، منتورینگ رابطه ای همراه با اشتیاق بین دو نفر(منتور و منتی) است که در آن فردی ارشد(منتور)، فرد دیگری را که تازه وارد است (منتی) راهنمایی کرده و از وی پشتیبانی می کند. در نتیجه منتورینگ رابطه ی طولانی مدت و مداوم است که موجب ایجاد و رشد شایستگی های فرد کم تجربه توسط فردی با تجربه است.

نقش های منتور

براساس دیدگاه جین و اودیت (2012) نقش های منتور در یادگیری کارآفرینان نوپا به سه دسته تقسیم می شوند: دسته اول:

دسته اول:  نقش شناختی منتور

نقش شناختی منتور در یادگیری کارآفرینان نوپا شامل :توسعه دید و توانایی شناسایی فرصت، توسعه ی چشم انداز برای کسب و کار، توسعه توانایی های کارآفرین برای انتخاب بهترین استراتژی حل مساله،  فراهم کردن اطلاعات در مورد مشتریان و محصولات خاص، دانش کلامی، دانش سازمانی و راهبرد شناختی می باشد.

دسته دوم: نقش عاطفی

نقش عاطفی منتور در یادگیری کارآفرینان نوپا شامل: ایجاد و افزایش اعتماد به نفس و خودباوری درباره خود و محصولات، افزایش پشتکار در زمان های دشوار، آگاهی نسبت به نقاط قوت و ضعف با ارائه بازخورد و در نتیجه توسعه شخصی فرد کارآفرین می باشد.

دسته سوم: نقش مدیریتی

نقش مدیریتی منتور در یادگیری کارآفرینان نوپا شامل: مهارت های اولیه و مدیریتی می باشد. براساس دیدگاه کرام (1985) منتور دارای دو کارکرد توسعه شغلی و روانی-اجتماعی است. کرام معتقد است منتورها می توانند پنج کارکرد توسعه ی شغلی داشته باشند که عبارتند از حمایت گری، مربیگری ، پشتیبانی، ارائه تکالیف چالش برانگیز  و افزایش در معرض دیدگذاری و قابلیت دید کارآموز. در کارکرد روانی-اجتماعی کرام بیان نمود که منتورها چهار کارکرد روانی- اجتماعی برای کارآموز دارند و به کارآموزان کمک می کنند حس خود را توسعه دهند، حرفه ای هستند (پذیرش و تایید)، راه برای مشکلات ارایه دهند و نظرات خود(مشاوره)را بیان کنند، احترام بگذارند و حمایت گر باشند، به عنوان الگوی نقش عمل کنند. در پژوهشی زاکاریاک و همکارانش (2012) نقش های منتور را با بهره گیری از مطالعات انجام شده نقش های منتور را در هشت گروه به این ترتیب طبقه بندی نمود. نقش پشتیبانی که توسط پژوهشگران بسیاری مورد تایید قرار گرفت. همچنین الگوی نقش بودن، دوستی و مربی بودن، تسهیل کنندگی ، حمایت گر، شناسایی کننده و ارزیاب را از جمله نقش های منتور دانستند.