منتورینگ

منتورینگ چیست؟

منتورینگ فرایندی است که در آن یک فرد با تجربه (منتور) به شخص دیگر(منتی) کمک می کند تا اهداف و مهارت های خود را از طریق گفتگو های محرمانه، یک به یک و سایر فعالیت های یادگیری توسعه دهد. شما به عنوان منتور، فرصتی برای به اشتراک گذاشتن خرد و تجربیات خود ، تکامل تفکر خود ، ایجاد یک رابطه جدید و  عمقی کردن مهارت های خود خواهید داشت.

مهارت های کلیدی منتور

1- گوش دادن فعال

گوش دادن فعال، ابتدایی ترین مهارت است که در طول رابطه خود استفاده خواهید کرد. گوش دادن فعال نه تنها یک گزارشی از منتی به شما می دهد، بلکه یک فضای مثبت را ایجاد می کند که امکان ارتباط آزاد را فراهم می کند. با گوش دادن فعال ، منافع و نیازهای منتی خود را مشخص خواهید کرد. مثالها شامل موارد زیر است:

  • به آنچه که او می گوید علاقه نشان دهید و به جنبه های مهم چیزی که گفته واکنش نشان دهید تا بفهمد درک کرده اید.
  • از زبان بدن استفاده کنید که نشان می دهد شما به آنچه می گوید توجه می دهید.
  • اگر از طریق تلفن با او صحبت می کنید، سروصداها را کاهش دهید چرا که منتی شما احساس نکند که او توجه غیرقابل تفکر نسبت به من دارد.

2- اعتماد سازی

اعتماد با گذشت زمان ساخته می شود. شما با حفظ مکالمات محرمانه و سایر ارتباطات با منتی خود، اعتماد را افزایش می دهید، با تماس ها و جلسات برنامه ریزی شده محترم شمرده می شوید، مداوم علاقه نشان دهید و از او پشتیبانی کنید و صادقانه با منتی خود رفتار کنید.

3- تعیین اهداف و قابلیت ها

به عنوان الگوی نقش، شما می توانید اهداف شخصی و شغلی خود را بیان کنید. به احتمال زیاد او از شما سوال می کند که چگونه اهداف خود را تعیین کرده اید و به چه نتیجه ای رسیده اید؟ علاوه بر این شما می توانید به شناسایی و دستیابی به اهداف شغلی و شخصی خود کمک کنید.

شما با انجام موارد زیر می توانید قابلیت منتی را برای یادگیری و دستیابی به اهداف خود افزایش دهید:

  • کمک به او برای یافتن منابعی مانند افراد ، کتاب ها ، مقاله ها ، ابزارها و اطلاعات مبتنی بر وب.
  • انتقال دانش و مهارت با توضیح، ارائه مثال های مفید، نشان دادن فرایند، پرسیدن سوالاتی که او را به فکر کردن وا می دارد.
  • کمک به او در دستیابی به دیدگاه های گسترده تری نسبت به مسئولیت هایش

4- دلگرم کننده و الهام بخش

“براساس تحقیقات فیلیپس جونز، مهارت های منتورینگ برای شاگرد خیلی با ارزش است و بهترین دلگرمی برای منتی ها است.”

تعدادی از آنها شامل:

  • در مورد دستاوردهای خود اظهار نظر کنید.
  • عقیده خود را در مورد توانایی هایتان برای رشد شخصی و حرفه ای و رسیدن به اهداف خود  ابلاغ کنید.
  • به نامیدی ها و چالش های خود از طریق جهانی از پشتیبانی، درک، تشویق و ستایش

فقط دانستن اینکه شخص دیگری در آنجا بوده است می تواند بسیار کمک کننده باشد.

فرایند اجرای منتورینگ

مرحله اول-هدفگذاری

درست است که وقتی منتورینگ شروع می شود، منتور و منتی می دانند بر اساس چه نیاز کلی وارد جریان منتورینگ شده اند اما برای این که معلوم باشد منتی به چه چیزهایی در همان حوزه موضوعی نیاز دارد، بهتر است یک سنجش ابتدایی انجام شود. این نیاز سنجی ممکن است با یک آزمون کوتاه اولیه، یک پرسش نامه یا حتی یک مصاحبه غیر رسمی عملی شود.

هدف گذاری در ابتدای فرایند کوچینگ مهم است زیرا منتی بدون این که از قبل بداند که قرار است در انتهای فرایند منتورینگ به کجا برسد، نمی تواند منتورینگ موفقی داشته باشد. منتور باید با منتی خود درباره بصیرت‌ها، رویاها و اهداف شغلی/زندگی‌ اش شفاف باشد و با او در این باره صحبت کند. برای هدف گذاری در فرایند منتورینگ باید:

  1. آنچه برای منتی اهمیت دارد و آنچه بیش‌ترین ارزش و محبوبیت را برای او دارد بشناسد.
  2.  بخش‌هایی که منتی قادر است در آن به خوبی کار کند را مشخص کند.
  3.  شناسایی ضعف‌های خاص یا مناطق رشدی که منتی مشاهده کرده‌ است.
  4.  هدف گذاری مقدماتی برای دستیابی به اهداف شغلی و حرفه ای.

مرحله دوم-بیان تجربیات

دانش، توصیه و منابعی که منتور با منتی در میان می‌گذارد بستگی به اهداف منتورینگ دارد. ممکن است منتور اطلاعاتی را راجع به مسیر شغلی خود به منتی بدهد یا بیشتر به دنبال پشتیبانی کردن احساسی، دادن انگیزه و بازی کردن نقش یک الگو باشد.

مرحله سوم-اقدام

جمله معروفی در این باره مطرح است:” به عمل کار برآید به حرف نیست. بدون اقدام و عمل هیچ اتفاقی رخ نمی­دهد. وظیفه منتور، برانگیختن و ترغیب منتی به اقدام کردن است. در این مرحله:

  1. منتی ابتدا باید دلیل اصلی اقدامات خود را پیدا کند. یعنی پیش از برنامه ریزی، منتور به منتی کمک می کند تا دلایل اصلی ای که باعث به وجود آمدن نیاز او به این اقدام شده است را پیدا کند. بسیاری از افراد فکر می­کنند که می­دانند چه می­خواهند اما زمانی که بیشتر به عمق این موضوع می­اندیشند پی می­برند که برخلاف آن چه فکر می­کردند، چیز متفاوتی می‌خواهند.
  2. پس از اینکه منتی برای اقدامات خود دلایلی پیدا کرد، منتور به او کمک می کند تا بتواند این اقدامات را در قالب یک برنامه بیاورد. برنامه باید طوری باشد که نتایج آن دست یافتنی، قابل ملاحظه و خاص بوده و تاریخ هایی برای دستیابی به اهداف در آن ها تعیین شده باشد. البته در طول روند منتورینگ و همگام با تغییراتی که در شرایط پیش می آید، منتی می تواند اصلاحاتی را در برنامه ایجاد کند.

مرحله چهارم-بازخورد

زمانی که منتور مشاهده می‌کند منتی اش اشتباه می‌کنند یا کمتر از حد مطلوب کار می‌کنند، باید با او رو راست باشد. برای منتی بهتر است که این موارد را از زبان منتور بشنوند تا دیگران. در واقع هر جریان موفق آموزشی و تسهیلگری، نیازمند تعبیه یک سازوکار بازخوردی است تا بتواند بازتاب و انعکاس عملکرد را مورد بازبینی، اصلاح، بهبود یا تغییر قرار دهد. منتورینگ نیز از این قاعده مستثنی نیست.

یکی از اولین مواردی که منتور می‌تواند با منتی خود درباره آن بحث کند این است که اگر دوست دارد، چگونه می‌تواند به این بازخورد دست پیدا کند. فرد وقتی وعده داده شده و می‌داند که بعداً آن را دریافت می‌کند، تمایل بیش‌تری دارد که بازخورد صحیحی را بشنود. همین طور اگر دعوت به انجام آن شده باشد، بیشتر علاقه خواهد داشت، بازخورد بدهد.

  1. زمانی که رفتار و دستاوردهای منتی رضایت بخش نیست، واژگان مثبت، غیر مخرب و مربوط به کسب و کار و نیز     بازخورد کلامی به او ارائه دهد.
  2. بازخورد صحیح را به طور خصوصی به او بگوید.
  3. بازخورد را در اسرع وقت و در صورت امکان بعد از عملکرد ارائه دهد..
  4. پیشنهادات مفیدی برای او فراهم کند.
  5. منتور از قضاوت جلوگیری کند و تا حد امکان فقط آنچه را دیده است، توصیف کند. به عبارت دیگر، بازخورد نباید منتی را شگفت زده یا ناراحت کند.